ΗΠΑ: Το Κογκρέσο βάζει «μπλόκο» στα όπλα προς την Τουρκία χωρίς πρόοδο στα ανθρώπινα δικαιώματα

Τη σύνδεση των αμερικανικών πωλήσεων όπλων και της βοήθειας ασφαλείας από τις ΗΠΑ προς την Τουρκία με μετρήσιμη πρόοδο στα ανθρώπινα δικαιώματα προβλέπει νομοθετική πρωτοβουλία που κατατέθηκε στο Κογκρέσο, εντείνοντας την πίεση προς την κυβέρνηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Το νομοσχέδιο προβλέπει ότι η Τουρκία δεν θα μπορεί να λαμβάνει συγκεκριμένες κατηγορίες στρατιωτικής βοήθειας από τις ΗΠΑ ή να προχωρεί σε αγορές όπλων, εκτός εάν ο υπουργός Εξωτερικών πιστοποιήσει ενώπιον του Κογκρέσου ότι η Αγκυρα έχει προχωρήσει σε ουσιαστικές και διαρκείς μεταρρυθμίσεις.

Η πρωτοβουλία, με τίτλο «Turkey Human Rights Promotion Act of 2026», κατατέθηκε στη Βουλή των Αντιπροσώπων από τη Δημοκρατική βουλευτή Ντίνα Τάιτους, ενώ αντίστοιχη πρόταση παρουσίασε στη Γερουσία ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Εντ Μάρκι.

Σύμφωνα με τις προβλέψεις της, δεν θα μπορούν να δεσμεύονται ή να δαπανώνται κονδύλια για την Τουρκία στο πλαίσιο της Εξωτερικής Στρατιωτικής Χρηματοδότησης, των πωλήσεων στρατιωτικού υλικού σε ξένες χώρες και άλλων προγραμμάτων βοήθειας ασφαλείας, εφόσον δεν πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Οι προϋποθέσεις για την άρση των περιορισμών

Μεταξύ των βασικών όρων περιλαμβάνονται η μείωση του αριθμού των πολιτικών κρατουμένων και των κρατουμένων συνείδησης, καθώς και η απελευθέρωση όσων κρατούνται αποκλειστικά για την ειρηνική άσκηση των δικαιωμάτων τους.

Το νομοσχέδιο ζητεί ακόμη τον περιορισμό της καταχρηστικής εφαρμογής της αντιτρομοκρατικής νομοθεσίας και των διατάξεων περί παραπληροφόρησης, οι οποίες, σύμφωνα με τους εισηγητές, χρησιμοποιούνται για την ποινικοποίηση της πολιτικής δράσης, της ελευθερίας της έκφρασης και της συμμετοχής σε οργανώσεις.

Παράλληλα, τίθεται ως προϋπόθεση η συμμόρφωση της Αγκυρας με δεσμευτικές αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν τον ακτιβιστή Οσμάν Καβαλά και τον Κούρδο πολιτικό Σελαχατίν Ντεμιρτάς.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στη λεγόμενη διακρατική καταστολή, δηλαδή στις ενέργειες τουρκικών κρατικών φορέων για τη στοχοποίηση επικριτών της κυβέρνησης ή αντιφρονούντων εκτός της τουρκικής επικράτειας.

Εξαιρέσεις για λόγους εθνικής ασφάλειας

Οι προτεινόμενοι περιορισμοί δεν έχουν απόλυτο χαρακτήρα. Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών θα μπορεί να χορηγεί εξαίρεση κατά περίπτωση, εφόσον κρίνει ότι η συνέχιση της στρατιωτικής συνεργασίας εξυπηρετεί ζωτικό συμφέρον εθνικής ασφάλειας των Ηνωμένων Πολιτειών.

Σε μια τέτοια περίπτωση, θα πρέπει να ενημερώνει τις αρμόδιες επιτροπές του Κογκρέσου, να αιτιολογεί την απόφασή του και να παρουσιάζει τις ενέργειες της αμερικανικής κυβέρνησης για την προώθηση μεταρρυθμίσεων στην Τουρκία.

Το νομοσχέδιο καθορίζει ως επίσημη πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών την άσκηση πίεσης προς την Αγκυρα για την τήρηση των δημοκρατικών αρχών και των διεθνών υποχρεώσεών της.

Σε μη δεσμευτικές διατάξεις εκφράζεται, επίσης, η στήριξη του Κογκρέσου στην ελευθερία του Τύπου και του Διαδικτύου, στην ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης και στην απρόσκοπτη άσκηση του δικηγορικού λειτουργήματος.

Στο τραπέζι κυρώσεις και απαγορεύσεις εισόδου

Η πρόταση καλεί τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών να εξετάσει την επιβολή κυρώσεων βάσει του νόμου Global Magnitsky σε Τούρκους αξιωματούχους που θεωρούνται υπεύθυνοι ή συνένοχοι για σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Σε αυτές περιλαμβάνονται οι πολιτικά υποκινούμενες κρατήσεις δημοσιογράφων και αντιπολιτευόμενων, οι αυθαίρετες διώξεις και οι περιορισμοί στην ελευθερία της έκφρασης.

Παράλληλα, προτείνεται η επιβολή περιορισμών θεωρήσεων εισόδου, στο πλαίσιο της πολιτικής που είναι γνωστή ως «Khashoggi Ban», σε πρόσωπα τα οποία φέρονται να συμμετείχαν σε ενέργειες καταστολής αντιφρονούντων στο εξωτερικό. Οι περιορισμοί θα μπορούν, κατά περίπτωση, να επεκτείνονται και στα μέλη των οικογενειών τους.

Στήριξη σε δημοσιογράφους και οργανώσεις

Το νομοσχέδιο προβλέπει ακόμη την ενίσχυση της αμερικανικής υποστήριξης προς ανεξάρτητους δημοσιογράφους, μέσα ενημέρωσης και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών στην Τουρκία.

Η χρηματοδότηση θα αφορά και οργανώσεις που καταγράφουν παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων ή παρέχουν νομική και άλλη βοήθεια σε θύματα πολιτικά υποκινούμενων διώξεων.

Παράλληλα, προβλέπεται η υποβολή ετήσιας έκθεσης προς το Κογκρέσο για διάστημα πέντε ετών, με την πρώτη να πρέπει να κατατεθεί εντός 180 ημερών από την έναρξη ισχύος του νόμου.

Στην έκθεση θα καταγράφονται ο αριθμός και το νομικό καθεστώς των πολιτικών κρατουμένων, οι συνθήκες κράτησής τους, οι περιορισμοί στην ελευθερία του Τύπου και της έκφρασης, η πίεση προς τα κόμματα της αντιπολίτευσης και τα περιστατικά διακρατικής καταστολής.

«Η συμμαχία συνεπάγεται υποχρεώσεις»

«Η Τουρκία είναι σύμμαχος στο ΝΑΤΟ, αλλά αυτή η συμμαχία συνεπάγεται υποχρεώσεις, όπως η προσήλωση στους δημοκρατικούς κανόνες και ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τις οποίες η Τουρκία δεν εκπληρώνει», ανέφερε η Ντίνα Τάιτους.

Η Δημοκρατική βουλευτής κατηγόρησε την κυβέρνηση Ερντογάν ότι έχει φυλακίσει πολιτικούς κρατουμένους και δημοσιογράφους, έχει ασκήσει διώξεις κατά δικηγόρων και έχει αξιοποιήσει ασαφείς αντιτρομοκρατικές διατάξεις για τη στοχοποίηση θρησκευτικών και εθνοτικών μειονοτήτων.

Από την πλευρά του, ο Εντ Μάρκι άσκησε κριτική στην πολιτική της κυβέρνησης Τραμπ απέναντι στην Αγκυρα, υποστηρίζοντας ότι η τουρκική κυβέρνηση εξακολουθεί να φυλακίζει δημοσιογράφους, πολιτικά ενεργά πρόσωπα και μέλη μειονοτικών κοινοτήτων.

Στις διαπιστώσεις που συνοδεύουν το νομοσχέδιο επισημαίνεται, τέλος, ότι μετά την απόπειρα πραξικοπήματος του 2016 απομακρύνθηκαν ή τέθηκαν σε διαθεσιμότητα δεκάδες χιλιάδες στελέχη των σωμάτων ασφαλείας, δημόσιοι υπάλληλοι και δικαστικοί, ενώ γίνεται αναφορά σε εκτίμηση σύμφωνα με την οποία περίπου 43.000 πολιτικοί κρατούμενοι παραμένουν στις τουρκικές φυλακές.

To άρθρο ΗΠΑ: Το Κογκρέσο βάζει «μπλόκο» στα όπλα προς την Τουρκία χωρίς πρόοδο στα ανθρώπινα δικαιώματα δημοσιεύτηκε στο NewsIT .